Waarom heet Deurne tijdens carnaval Peelstrekelrijk?

Tijdens carnaval Deurne verandert de Brabantse gemeente steevast in het Peelstrekelrijk. Die naam dankt het dorp aan zijn ligging in de Peel en het zware werk van de vroegere turfstekers. De Peelstrekels zijn vernoemd naar de arbeiders die eeuwenlang het veen introkken om turf te steken, wat generaties lang de belangrijkste inkomstenbron van de streek vormde.

Wie door Deurne loopt rond carnaval, ziet de naam overal terug. Op de borden bij de dorpsgrens, op de praalwagens van de optocht en natuurlijk geborduurd op de kielen en boerenjassen van de feestvierders.

De turfstekers van de Peel als trotse naamgevers

Deurne lag midden in het uitgestrekte hoogveengebied van de Peel. Waar nu natuurgebieden en landerijen liggen, lag vroeger metersdik veen. De ontginning van die turf bracht werkgelegenheid en zette het dorp economisch op de kaart. Het werk was loodzwaar. Mannen stonden met de laarzen diep in het natte veen om lange banen turf los te snijden en te 'strekelen' (het gelijkmatig afsteken en drogen van de turfblokken).

Toen het georganiseerde carnaval in Brabant na de Tweede Wereldoorlog opbloeide, zochten veel dorpen naar een spotnaam of geuzennaam die paste bij hun eigen geschiedenis. Waar buurgemeente Asten koos voor Klotland (verwijzend naar een klot, een bonk nat veen), doopte Deurne zich om tot het Peelstrekelrijk. De inwoners werden de Peelstrekels en Peelstrekellinnekes. De zware arbeid uit het verleden werd zo een eretitel voor het feest der zotten.

Dat zie je overigens op meer plekken in Brabant terug. Dorpen kozen vaak een ambacht of lokale eigenschap. Denk aan Valkenswaard dat tijdens het feest Striepersgat heet naar de sigarenmakers, terwijl Sint-Michielsgestel als Bokkendonk en Reusel als Narrendonk weer heel andere historische wortels hebben.

Hoe herken je de Peelstrekel op straat?

In Deurne zie je tijdens de carnavalsdagen een mooie mix van traditionele kleding en moderne feestoutfits. De klassieke blauwe of zwarte boerenkiel blijft onverminderd populair bij de vaste kern en verenigingen. Op die kielen vertelt elk lapje stof een eigen verhaal.

Een echte carnavalsjas uit de regio herken je aan een aantal vaste elementen:

• De dorpskleuren en het wapen van het Peelstrekelrijk op de borst of mouw.
• Geborduurde emblemen van lokale vriendengroepen, buurtschappen en optochtdeelnemers.
• Jaaremblemen die laten zien hoe lang iemand al meeloopt in de optocht of de kroegen bezoekt.
• Sjaals, dassen en petten die beschermen tegen de gure wind die begin van het voorjaar over de Peel kan waaien.

De geur van verschraald bier op een houten vloer, natte confetti die aan je zolen plakt en een vette hap bij de friettent na uren dweilen: dat hoort er allemaal bij. Je jas wordt in de loop der jaren zwaarder door de vele lagen stof en herinneringen.

Gooi een carnavalsjas nooit in de wasmachine als er veel verschillende patches op zitten, want het smeltlijmlaagje van strijkemblemen laat door heet water snel los.

Zelf een carnavalsjas opbouwen voor het Peelstrekelrijk

Sta je voor het eerst met een blanco kiel of spijkerjas aan de keukentafel? Dan wil je voorkomen dat je emblemen er na twee uur hossen af vallen. Vooral bij stugge stoffen zoals denim of dik katoen gaat het nogal eens mis als mensen alleen een strijkijzer gebruiken.

Zo pak je het stap voor stap aan voor het beste resultaat:

1. Pas je jas eerst met een dikke trui eronder. Niets is zo vervelend als een prachtig opgemaakte jas die tijdens de koude optocht niet dicht kan.
2. Bepaal de indeling op een vlakke tafel. Leg je dorpswapen of het hoofdthema op de linkerborst, dicht bij het hart. Daaromheen bouw je symmetrisch of juist lekker chaotisch verder.
3. Zet de patches eerst even vast met textiellijm of een strijkijzer op katoenstand (zonder stoom) zodat ze niet verschuiven.
4. Naai de randen altijd met een paar stevige steken vast met naald en draad. Gebruik een vingerhoed, want door een stugge rugpatch druk je je vingers zo kapot.
5. Laat wat ruimte over voor nieuwe aanwinsten van komende jaren. Een jas hoort te groeien.

Wie geen zin heeft in kromme naalden en pijnlijke vingers, kiest vaak voor een combinatie van een paar grote blikvangers en kleinere opvullers. In ons assortiment met alle carnavalsemblemen vind je volop inspiratie om jouw jas een eigen gezicht te geven, of je nu een traditionele stijl zoekt of juist een knipoog naar het Peelverleden.

Welke techniek werkt het beste op stugge carnavalsstoffen?

Op de Markt in Deurne zie je regelmatig mensen rondlopen met loshangende hoekjes aan hun mouwen. Dat gebeurt bijna altijd bij strijkemblemen die zonder steken zijn bevestigd. Het veengebied mag dan nat zijn, maar opstrijklijm houdt simpelweg niet van vocht, zweet en flink bewegen in een warme kroeg.

Strijken is ideaal om het embleem op zijn plek te houden tijdens het naaien, maar vertrouw er nooit honderd procent op als enige bevestiging. Zeker op dikke wollen boerenkielen hecht de lijmlaag nauwelijks aan de losse vezels. Een simpel stiksteekje rondom met transparant nylondraad of garen in de kleur van de bies van het embleem kost je tien minuten per stuk, maar zorgt ervoor dat je patch jarenlang muurvast blijft zitten.

Een passend embleem kiezen voor jouw carnavalsseizoen

Als je aan de slag gaat met je carnavalsoutfit voor het feest in Deurne, let dan goed op de afmetingen. Een groot rugembleem vraagt om een vlakke ondergrond zonder hinderlijke naden, terwijl je op de mouwen beter uit de voeten kunt met compacte schildjes of ronde patches. Bekijk vooraf de afmetingen goed zodat je jas niet overvol raakt voordat het feest goed en wel begonnen is. Twijfel je over de levertijd of de juiste maat voor je vereniging, bekijk dan onze veelgestelde vragen of lees meer over onze verzending en retour.

Veelgestelde vragen

Waar komt de naam Peelstrekelrijk vandaan? De carnavalsnaam Peelstrekelrijk is direct afgeleid van het zware werk in de Peel. Deurne lag in een belangrijk veengebied waar inwoners vroeger turf staken en ontgonnen om in hun levensonderhoud te voorzien. Deze turfstekers gaven hun naam aan de carnavalsvierders van het dorp.

Hoe heet een inwoner van Deurne tijdens carnaval? Tijdens de feestdagen wordt een mannelijke inwoner een Peelstrekel genoemd en een vrouwelijke inwoner een Peelstrekellinneke. De gezamenlijke carnavalsvereniging en de dorpsraad dragen deze namen al sinds de oprichting van het georganiseerde dorpscarnaval.

Kan ik carnavalsemblemen beter strijken of naaien op mijn jas? De beste methode is een combinatie van beide. Strijk het embleem eerst kort vast zodat het niet meer kan schuiven op het textiel, en zet de randen daarna met naald en draad vast. Alleen strijken laat vaak los door lichaamswarmte, bier en regen tijdens het dweilen.