Embleem wassen: hoe blijft je patch jarenlang mooi?

Na vijf dagen dweilen door 's-Hertogenbosch (Oeteldonk) of feestvieren in Rosmalen (Zandhazendurp) ruikt je kiel of jasje precies zoals je verwacht. Een mengsel van verschraald bier, natte confetti en de geur van de snackkar. Je embleem wassen vraagt alleen wel om wat beleid, want voor je het weet krullen de hoeken op of vervagen de kleuren van het borduurgaren. Met de juiste aanpak blijft je verzameling patches seizoen na seizoen strak op je kleding zitten.

Wasvoorschrift per type bevestiging: gestreken versus genaaid

Hoe je jouw jasje het beste schoonmaakt, hangt vooral af van de manier waarop de patches vastzitten. Een opstrijkbaar embleem heeft een hechtlaag van smeltlijm. Die lijm reageert op hitte. Was je zo'n jasje in heet water, dan lost de verbinding deels op en laten de randen geheid los. Zonde van het werk.

Zitten al je patches met naald en garen vast? Dan heb je meer speelruimte. Stevig borduurgaren kan behoorlijk wat hebben, zolang de steken maar niet blijven haken achter een rits of knoop van een ander kledingstuk.

Let goed op deze verschillen voor je begint:

• Gestipte of gestreken patches: altijd lauw water gebruiken, maximaal dertig graden, en bij voorkeur niet te lang laten weken.
• Met de hand genaaide patches: bestand tegen een fijnwasprogramma, mits het kledingstuk binnenstebuiten in een waszak zit.
• Patches met losse details of vilten achtergrond: uitsluitend een voorzichtige handwas, want vilt kan vervilten of krimpen in de trommel.

De gouden regel voor carnavalskleding: behandel je jasje liever met stoom en een frisse buitenlucht dan met een zwaar wasprogramma in de machine.

Stap voor stap je carnavalsjas met embleem wassen

Als je jasje echt te vuil is om alleen even uit te waaien in de schuur, volg dan een vast stappenplan. Zo voorkom je dat kleuren doorlopen of de lijmlaag zacht wordt.

1. Keer het jasje of de kiel helemaal binnenstebuiten, zodat de patches aan de binnenkant zitten en beschermd zijn tegen schuren.
2. Sluit alle ritsen, knopen en eventuele klittenbandsluitingen van je jas, want die trekken makkelijk lussen in geborduurde letters.
3. Vul een grote teil of emmer met handwarm water van hooguit dertig graden en los daar een dopje vloeibaar fijnwasmiddel in op.
4. Dompel het kledingstuk onder en beweeg het rustig heen en weer, zonder hard over de emblemen te boenen of wringen.
5. Laat het geheel een kwartiertje staan en spoel de zeepresten daarna grondig uit met koud, schoon water.
6. Druk het overtollige water er met vlakke handen uit tussen twee droge handdoeken in plaats van het kledingstuk uit te wringen.

Moet het jasje per se in de wasmachine? Kies dan voor een wolwasprogramma of fijnwas op twintig tot dertig graden, schakel het centrifugeren terug naar maximaal 400 toeren en stop het jasje altijd in een ruime waszak of een dichtgeknoopte kussensloop. Kijk bij twijfel ook even op onze pagina met veelgestelde vragen over het onderhoud van patches.

Verschillende materialen: vilt, garen en chenille

Niet elk embleem is van hetzelfde materiaal gemaakt. In plaatsen zoals Schijndel (Schorsbos) en Berlicum (Dun Birrekoal) zie je traditionele kielen met strak geweven patches, maar ook dikkere badges van vilt of zachte chenille. Elk materiaal reageert anders op water en zeep.

Geweven en machinaal geborduurde patches van polyestergaren zijn het makkelijkst. Ze houden hun kleur goed vast en krimpen niet. Gebruik je echter traditionele oeteldonk emblemen met een vilten basislaag, dan moet je opletten. Vilt absorbeert veel water en kan slap worden als het kletsnat blijft. Wrijf nooit direct over nat vilt, want dan gaat het oppervlak pluizen.

Chenille patches herken je aan de zachte, badstofachtige structuur. Die mag je na het wassen nooit hard afdrogen. Laat de vezels vanzelf opdrogen en borstel ze eventueel heel licht op met een zachte tandenborstel als de stof weer helemaal droog is.

Drogen en strijken zonder lijmresten of brandplekken

De wasdroger is de grootste vijand van je carnavalskleding. De hitte van de trommel smelt de lijmlagen en door het ronddraaien trekken de randen van je patches gegarandeerd krom.

Hang je jasje direct na het uitspoelen op een brede kledinghanger. Een dunne metalen hanger trekt de schouders uit model, zeker als het natte denim of zware katoen nog wat gewicht heeft. Laat het kledingstuk drogen op kamertemperatuur, uit de buurt van een brandende kachel of felle zon.

Is het jasje droog maar zitten er flinke kreukels in de stof? Strijk dan altijd vanaf de binnenkant van de jas. Wil je toch de voorkant strijken om een patch weer strak te krijgen, leg dan altijd een vochtige theedoek tussen het strijkijzer en het borduurwerk. Zet het strijkijzer op de katoenstand zonder stoomstoot en druk een paar seconden recht naar beneden. Nooit heen en weer schuiven, want daarmee duw je de opgewarmde lijm onder het embleem vandaan.

Bewaren tot het volgende carnavalsseizoen

Als alles weer schoon en droog is, berg je de boel op tot de elfde van de elfde. Veel mensen proppen hun jasje in een plastic krat op zolder of hangen hem in een vochtige schuur in Vught (Dommelbaorzedurp). Dat is zonde, want vocht kan schimmelvlekken in het borduursel veroorzaken die je er nooit meer uit krijgt.

Gebruik een ademende kledinghoes van textiel en hang het jasje in een donkere kledingkast. Een blokje cederhout of een zakje lavendel erbij houdt motten weg van eventuele wollen elementen. Zo pak je volgend jaar je jasje direct van de hanger en ruikt hij fris zodra het feest weer losbarst.

Een stevige basis begint bij de juiste patch

Een embleem dat gemaakt is van kwalitatief borduurgaren en een stevige achterkant gaat gewoon veel langer mee, ook na meerdere wasbeurten. Goedkope badges laten vaak al los bij de eerste regenbui tijdens de optocht. Bekijk gerust ons aanbod met alle carnavalsemblemen voor duurzame patches die bestand zijn tegen een stevig feestje en een voorzichtige opfrisbeurt.

Veelgestelde vragen

Kunnen carnavalsjassen met emblemen in de wasmachine? Het kan, maar het blijft een risico voor de lijmlaag en het borduurwerk. Kies altijd voor een wol- of fijnwasprogramma op maximaal dertig graden, zet het centrifugeren zo laag mogelijk en gebruik een stevige waszak. Een voorzichtige handwas in een teiltje blijft altijd de veiligste keuze.

Wat doe ik als de lijmlaag na het wassen loslaat? Als een hoekje van een opstrijkbaar embleem loskomt, kun je dit vaak herstellen door er met een strijkbout en een theedoek opnieuw stevige druk op uit te oefenen. Blijft het niet zitten, zet het hoekje dan even vast met een paar onopvallende steken naalgaren voor een blijvende oplossing.

Hoe krijg ik hardnekkige vlekken zoals bier of vet uit een embleem? Dep de vlek zo snel mogelijk droog en behandel hem vooraf met een klein beetje vloeibare ossengalzeep of een mild afwasmiddel op een natte doek. Wrijf niet te ruw over de borduurdraden om beschadiging van het stiksel te voorkomen, en spoel de plek daarna na met koud water.